Nationaal park Zaamin

Tussen Tasjkent en Samarkand, aan de zuidkant van de vlakte bij Jizzax, klimt de weg opeens een paar duizend meter de Turkestan-keten in. Daar ligt nationaal park Zaamin, sinds 1976 beschermd gebied en met ruim veertigduizend hectare het belangrijkste bergpark van het land. Het is een bestemming voor wie na de medresses even iets anders wil: dennengeur, koel water en wandelingen zonder tegelwerk.

Jeneverbossen op hoogte

Het park ligt grofweg tussen 1.700 en 3.500 meter. De hellingen zijn begroeid met archa, de Centraal-Aziatische jeneverbes, die traag groeit en eeuwen oud kan worden — sommige exemplaren worden op meer dan duizend jaar geschat. Die bossen houden water vast en zorgen voor het opvallendste verschil met de rest van Oezbekistan: de lucht is merkbaar frisser en de temperatuur ligt in de zomer tien tot vijftien graden lager dan beneden in Jizzax.

Oezbeeks Zwitserland?

Zaamin wordt lokaal graag het Oezbeekse Zwitserland genoemd. Dat is overdreven: je vindt hier geen gletsjers, geen alpenweiden vol koeien en al helemaal geen uitgewerkt netwerk van bewegwijzerde paden. Wat je wel vindt is een rustig, groen berggebied met uitzichten over kloven, beken en verspreide sanatoria. Wie met Zwitserse verwachtingen aankomt, wordt teleurgesteld; wie na een week woestijnsteden komt, ervaart het als een verademing.

Wandelen, watervallen en dieren

Routes lopen vanaf de sanatoriumzone langs de rivier omhoog naar uitkijkpunten en een aantal watervallen, met tochten van twee uur tot een lange dag. Er is weinig markering, dus vraag bij je verblijf naar een gids of laat een chauffeur je bij een startpunt afzetten. In het park leven onder meer de Turkestan-lynx, wilde zwijnen, steenbokken en marmotten; de lynx zie je vrijwel zeker niet, marmotten en roofvogels wel. Neem water mee, want boven de sanatoria zijn geen voorzieningen.

Slapen: sanatoria en resorts

De accommodatie is een mengeling van oud en nieuw. Uit de Sovjettijd stammen de sanatoria, waar Oezbeekse gezinnen kuren met bergwater en dennenlucht: eenvoudige kamers, vaste maaltijdtijden, veel groepen. Daarnaast zijn er nieuwere resorts en cottages met betere bedden en hogere prijzen. Boek in juli en augustus vooruit, want dan is het binnenlandse hoogseizoen. Een breder overzicht van accommodatietypen staat op de pagina over overnachten in Oezbekistan.

Praktisch

Je neemt de afslag bij Jizzax, ongeveer 250 km van Tasjkent en 200 km van Samarkand, en rijdt vandaar nog zo'n vijftig kilometer de bergen in over een bochtige weg. Openbaar vervoer gaat niet verder dan het stadje Zaamin, dus je hebt eigen vervoer of een chauffeur nodig; de sneltrein Afrosiyob stopt in Jizzax, wat een goed startpunt is. Bij de parkingang betaal je entree in de orde van enkele tienduizenden som per persoon, plus een bedrag voor de auto. Het seizoen loopt van mei tot en met oktober; in de winter ligt er sneeuw en zijn de hoogste wegen dicht. Wil je bergen dichter bij de hoofdstad, kijk dan naar Chimgan en Charvak.